Waarom calorieën niet altijd precies bij je macro’s passen

Een snelle berekening met eiwit, koolhydraten en vet kan afwijken van het etiket. Controleer ook vezels, polyolen en afronding.

Redactie Gespierd LichaamGepubliceerd 3 min leestijd
Een doos met blanco etiket, een kom havervlokken en een rekenmachine

Je vermenigvuldigt de grammen eiwit en koolhydraten met vier en vet met negen, maar de som wijkt af van de energie bovenaan de verpakking. Controleer eerst of alle getallen over dezelfde hoeveelheid gaan. Kijk daarna of er ook vezels of polyolen in het product zitten.

De eenvoudige optelling is bruikbaar voor een grove verdeling. Een complete voedingswaardetabel kan meer bestanddelen hebben dan die drie regels. Verander daarom niet meteen het energiegetal op je eigen verpakking om de snelle som passend te maken.

Welke factoren horen bij de tabel?

De Europese voedselinformatieverordening geeft in bijlage XIV afzonderlijke energiefactoren. Voor deze vergelijking zijn onder meer de volgende waarden relevant:

Bestanddeel Energiefactor
Eiwit 4 kcal per gram
Koolhydraten, behalve polyolen 4 kcal per gram
Vet 9 kcal per gram
Vezels 2 kcal per gram
Polyolen, behalve erythritol 2,4 kcal per gram
Erythritol 0 kcal per gram

Polyolen maken in de Europese definitie deel uit van koolhydraten. Wanneer je hun eigen factor gebruikt, mag je diezelfde grammen dus niet ook nogmaals volledig met vier meetellen. Deze tabel is geen reden om op basis van een ingrediëntennaam zelf ontbrekende grammen te verzinnen.

Een gekozen voorbeeld met vezels

Stel dat een voorbeeldhoeveelheid 20 gram eiwit, 40 gram koolhydraten zonder polyolen, 10 gram vet en 8 gram vezels bevat.

Onderdeel Berekening Energie
Eiwit 20 × 4 80 kcal
Koolhydraten zonder polyolen 40 × 4 160 kcal
Vet 10 × 9 90 kcal
Subtotaal van drie regels 80 + 160 + 90 330 kcal
Vezels 8 × 2 16 kcal
Inclusief deze vezels 330 + 16 346 kcal

Het verschil van 16 kcal komt hier van de opgegeven vezels. Dit is een volledig gekozen rekensom, geen voedingswaarde van een werkelijk merkproduct.

Neem bestaande energie rechtstreeks over

Controleer of de getallen per 100 gram, per 100 milliliter of per portie gelden. Zitten de waarden niet op dezelfde basis, reken dan eerst de portie gelijk. Bij etiketten lezen loop je die controle door.

Daarnaast zijn getoonde etiketwaarden afgerond. De som van afgeronde grammen hoeft niet precies het getoonde energietotaal op te leveren. De Europese Commissie beschrijft daarvoor aparte afrondingsrichtlijnen.

Gebruik voor je eigen gerecht de opgegeven energiewaarde en de echte hoeveelheid van ieder ingrediënt. Met de macrocalculator maak je juist een planning op basis van de drie gebruikelijke factoren; dat is een andere taak dan een etiket volledig reconstrueren. kJ en kcal zijn twee eenheden van diezelfde energie en tel je niet bij elkaar op.

Bronnen

  1. Europese Unie — Verordening 1169/2011, bijlage XIV (geconsolideerd op 1 april 2025, via FAO)
  2. Europese Commissie — Guidance on tolerances and rounding for nutrition declarations