Spierpomp en spiergroei: wat meet je na een training?

Houd het volle gevoel na een training apart van veranderingen in omvang over langere tijd. Lees wat een acute meting wel en niet laat zien.

Redactie Gespierd LichaamGepubliceerd 3 min leestijd
Een meetlint, oranje handdoek en open notitieboek op een trainingsbank.

Na een reeks herhalingen voelt een spier voller en kan een meetlint meer centimeters aangeven dan vóór de training. Die meting heeft andere omstandigheden dan een ontspannen meting op een vaste ochtend. Schrijf het tijdstip erbij in plaats van het verschil meteen als nieuw spierweefsel te tellen.

Het tijdelijke volle gevoel wordt vaak een spierpomp genoemd. Voor je trainingsbeoordeling zijn drie dingen verschillend: wat je voelt na de set, wat er op dat moment wordt gemeten en hoe dezelfde maat over weken verandert. Gebruik die gegevens niet als onderlinge vervanging.

Scheid een acute verandering van een meetreeks

Een foto direct na armwerk en een foto van vóór een andere training beantwoorden niet dezelfde vraag. Houd bij voortgangsfoto's licht, houding en tijdstip vergelijkbaar. Meet je met een lint, gebruik dan ook dezelfde plek en spanning, zoals bij armomtrek meten.

Gegeven Wat vertelt het rechtstreeks?
Vol gevoel na een set Hoe de spier op dat moment aanvoelt
Omtrek direct na trainen De afgelezen omtrek onder die omstandigheden
Herhaalde ontspannen omtrek De verandering van die lichaamsmaat bij vaste afspraken
Trainingslogboek Welke belasting en herhalingen je uitvoerde

Geen van die losse gegevens berekent op zichzelf hoeveel nieuw spierweefsel je hebt opgebouwd. De omtrek omvat ook andere weefsels; een logboek meet een geleverde prestatie.

Wat één onderzoek naar zwelling liet zien

Hirono en collega's onderzochten 22 ongetrainde jonge mannen tijdens zes weken knie-extensietraining. Ze maten onder meer de acute verandering in spierdikte na een sessie en de verandering na de trainingsperiode. Tussen die veranderingen vonden zij een positieve samenhang.

Er was dus een verband in deze onderzoeksgroep. Het onderzoek vergeleek echter geen programma gericht op maximaal vol gevoel met een ander programma. Het valideerde ook niet jouw gevoelde spanning of een thuismeting van de arm als persoonlijke voorspeller van groei. Een verband in die groep is geen omrekenregel voor jouw volgende set.

Kies oefeningen niet alleen op het gevoel erna

Een voller gevoel na een nieuwe combinatie bewijst niet dat je vorige schema niet werkte. Kijk naar wat je gedurende meerdere sessies werkelijk uitvoert, welke spieren en bewegingen het programma bevat en of je het kunt blijven volgen.

Voeg dus niet steeds extra reeksen toe alleen omdat het volle gevoel afneemt. Gebruik eerst je trainingslogboek en de afgesproken regel voor progressieve overload. Houd veranderingen in oefening, rust en werksets afzonderlijk bij.

Meet op momenten die je later kunt herhalen

Kies voor omvangsvergelijkingen een vaste afspraak buiten het directe effect van de sessie. Noteer het wanneer een meting daarvan afwijkt. Je hoeft een grotere uitslag niet weg te gooien; bewaar haar met de juiste context en vergelijk haar niet onopgemerkt met een andere toestand.

Wil je vooral weten of je sterker wordt of dat je omvang verandert? Kies daarvoor bewust verschillende gegevens bij kracht of spiergroei.

Bronnen

  1. Hirono et al. — Relationship Between Muscle Swelling and Hypertrophy