Een zak rijst vermeldt meestal een gewicht vóór het koken, maar op je bord weeg je een portie die water heeft opgenomen. Droog gewicht en gekookt gewicht zijn daardoor niet uitwisselbaar. Kies de voedingswaarde die past bij het moment waarop je weegt.
Kook je voor meerdere personen, noteer dan eerst hoeveel droge rijst de pan ingaat. Weeg eventueel de hele gekookte hoeveelheid en verdeel die naar verhouding. Je hoeft daarvoor geen vaste omrekenfactor uit je hoofd te leren.
Kies één van deze twee werkwijzen
De eenvoudigste route is vóór het koken wegen en de waarden voor het onbereide product gebruiken. Dat werkt goed wanneer je voor jezelf kookt. Noteer bijvoorbeeld 80 gram droge pasta en gebruik de gegevens die daarbij horen.
Je kunt ook na het koken wegen. Zoek dan een vermelding voor gekookte pasta of gebruik de verhouding van je eigen pan. Vermeng deze routes niet: 200 gram gekookte pasta invoeren bij een droog product geeft een andere uitkomst dan je bedoelt.
Waarom het gewicht verandert
Rijst en pasta nemen tijdens het koken water op. De hoeveelheid water hangt onder meer af van het product en hoe je het bereidt. Voedingscentrum geeft gemiddelde omrekeningen, geen exacte factor voor iedere pan. Bij sommige andere voedingsmiddelen verdwijnt juist vocht bij de bereiding.
Door wateropname bevat 100 gram gekookte rijst minder droge rijst dan 100 gram ongekookte rijst. Gebruik voor je berekening de tabel die bij de gewogen toestand hoort.
Een pan rijst verdelen
Dit rekenvoorbeeld gebruikt zelfgekozen gewichten. Stel dat je 240 gram droge rijst kookt. Na het koken en afgieten weegt de rijst 660 gram. Een portie van 220 gram gekookte rijst is dan een derde van de pan en hoort bij 80 gram van de droge hoeveelheid.
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Aandeel van je bord | 220 ÷ 660 | Een derde |
| Bijbehorend droog gewicht | 240 × een derde | 80 gram |
| Resterende gekookte rijst | 660 − 220 | 440 gram |
Voor deze pan is de verhouding 2,75, maar bij een volgende bereiding kan die anders uitvallen. Gebruik daarom het gemeten totaal als je nauwkeurig wilt verdelen.
Weeg het eten zonder de pan
Zet een lege kom op de weegschaal en gebruik de tarrafunctie. Voeg daarna het eten toe. Je kunt ook het gewicht van een lege pan noteren en dat van het volle gewicht aftrekken, zolang je binnen het bereik van de weegschaal blijft.
Weeg bij een bordmaaltijd de onderdelen apart wanneer je ze afzonderlijk wilt noteren. Een totaalgewicht van rijst, saus en groente vertelt niet hoeveel rijst erin zit. Het helpt om eerst de rijst op te scheppen en daarna de andere onderdelen toe te voegen.
Complete gerechten vragen een andere verdeling
Bij een gemengde pan tel je eerst de ingrediënten en gebruikte hoeveelheden op. Deel het totale gerecht vervolgens door het aantal gelijke porties, of weeg je aandeel van de gemengde pan. Voor vier gelijk verdeelde porties krijgt iedere portie een kwart van de berekende voedingswaarde.
Dat werkt minder precies als de ene portie vooral saus en de andere vooral rijst bevat. Schep een gemengd gerecht daarom redelijk gelijkmatig op. Noteer olie, saus en andere ingrediënten wanneer je de hele bereiding wilt berekenen; alleen het gewicht van de pasta beschrijft de maaltijd niet.
Uitgelekt is niet hetzelfde als inclusief vocht
Bij een pot bonen kunnen zowel netto-inhoud als uitlekgewicht staan. Gebruik het gewicht van wat je daadwerkelijk eet en controleer waar de voedingswaardetabel naar verwijst. De uitleg over etiketten lezen helpt bij die controle.
Je hoeft niet alles blijvend te wegen. Een paar vergelijkbare porties kunnen al duidelijk maken wat er in je gewone opscheplepel of kom past. Noteer daarbij altijd 'droog' of 'gekookt', zodat je later weet welke hoeveelheid je bedoelde. Gebruik voor een vaste weekindeling de stappen bij maaltijden plannen.